Przerażające płyty

H.P.Lovecraft i jego naśladowcy pisali o rzeczach bluźnierczych. Nieopisywalnych. O sprawach, które ciskają człowieka, jak szmacianą lalkę w dół spirali obłędu. Dziwak z Providence twierdził, że nie tylko sny, obrazy i wizje mogą przerażać. Szaleństwo pachnie. Szaleństwo brzmi. Jak skrzypce Ericha Zanna.

Dziś o następcach artysty z Rue d’Auseil. Dwie przerażające płyty.

Einsturzende Neubauten – „1/2 Mensch”.

Założony w 1980 w Berlinie Zachodnim zespół dołożył swoją (dużą) cegiełkę do zjawiska muzyki industrialnej. Choć właściwie należałoby napisać, że raczej coś rozbił, niż zbudował. W końcu ich nazwę można przetłumaczyć jako „walące się nowe budownictwo”. Blixa Bargeld (którego można usłyszeć też na najsłynniejszych płytach Nicka Cave’a i Bad Seeds) i jego koledzy postanowili w dużym stopniu zrezygnować z klasycznych instrumentów na rzecz narzędzi, kawałków blachy i tym podobnych. Jako członkowie dadaistycznego ruchu muzycznego „Die Geniale Dilletanten” porzucili też z prawie wszystkie  formalne składowe piosenki. Refrenowa konstrukcja, harmonia, melodia. Zafascynowany ostatnimi kompozycjami Niemców – już zdecydowanie przypominającymi coś, co potocznie zwykło nazywać się muzyką, takimi jak „Sabrina” („Silence is sexy”, 2000)  czy „Weil Weil Weil” („Alles wieder offen”, 2007), kupiłem prawie w ciemno jedną z wcześniejszych płyt – „Halber Mensch”. Wcześniej wyczytałem tylko, że to pierwszy materiał zespołu, który ma bardziej klasyczną strukturę. Już od pierwszych sekund dziwacznie wyśpiewanego (prawie a capella) tekstu piosenki tytułowej wiedziałem, że to nie jest zwykła płyta. Choć może lepiej byłoby napisać: to nie jest normalna płyta. Pełna hipnotycznego rytmu, dziwacznych dźwięków, krzyków, jęków i wokaliz. Przywodzi na myśl bluźniercze rytuały, podziemne kulty, bunty maszyn, przemysłowy chaos. I choć pierwsze przesłuchanie jest trudne, to fascynuje. W jakiś brudny, narkotyczny zgoła sposób. Awangardowy japoński twórca Ishii Sogo nakręcił film ilustrujący cały krążek. Zespół, opuszczone fabryczne hale i groteskowy taniec Butoh. Poniżej próbka – utwór ZNS.

Utrata punktów poczytalności -1k3/-1k6 (taki nerdowski smaczek, nie mogłem się powstrzymać).

Fantomas – „Delirium Cordia”.

Macie takie płyty, które uważacie za wybitne, a mimo to słuchacie ich bardzo rzadko? Zawsze w pełnym skupieniu? I zawsze to niesamowite przeżycie? Ja mam. Trwa 74 minuty 14 sekund i zawiera tylko jeden utwór: „Surgical sound specimens from the museum of skin”. Koncept album mający obrazować operację chirurgiczną bez znieczulenia. Brzmi jak soundtrack do nieistniejącego hororu. Pełen nigdy niesłabnącego napięcia – co będzie na końcu tego ciemnego, strasznego korytarza. Co będzie dalej. Płyta bardzo spójna, mimo żonglerki stylami i konwencjami. Bardzo mocna, avant-metalowa perkusja Dave’a Lombardo (tego ze Slayera), dark ambientowy bas Trevora Dunna (znanego m.in. ze współpracy z Zornem), gitara Buzza Osbourna (Melvins, ale grał też w pierwszej kapeli Cobaina). Wreszcie mistrz ceremonii – Mike Patton. Charyzmatyczny wokalista, który od rozpadu Faith No More wciąż udowadnia, że jest jednym z najbardziej kreatywnych muzyków (rockowych?) świata. Do tego Fantomas serwuje mnóstwo sampli, odgłosy z sali operacyjnej, wiatru, nastrojowe chóry, a na koniec – kilkanaście minut bicia serca. Plus piękne wydanie z przyciemnianą okładką i zdjęciami Maxa Aguilera-Hellwega. „Delirium Cordia” jest tak różnorodna, że nie sposób wybrać reprezentatywny fragment, niech więc będzie taki: 

Utrata punktów poczytalności -1k3/-1k6.

„Muzyk ociekał potem, wykrzywiał się jak małpa, cały czas wpatrując się w zasłonięte okno. Pod wpływem tej gry niemalże widziałem dziwnych satyrów i bachantki wirujące w oszalałym tańcu pośród kipiących otchłani chmur, dymu i błyskawic. Wtem wydało mi się, że słyszę przejmujący, jednostajny dźwięk, który nie mógł się dobywać ze skrzypiec; spokojny; świadomy, z określonym celem, szyderczy głos gdzieś z dali.” H.P.Lovecraft – „Muzyka Ericha Zanna”

Nie mówcie, że nie ostrzegałem.